Voor een proefschrift zijn er 2 verschillende manieren om een boek te vermenigvuldigen, te weten het traditioneel gedrukte boek waarbij vellenoffset de voorkeur verdient, en het digitaal gedrukte boek waarbij beter van printen is te spreken.
Bij offsetdruk wordt er gewerkt met drukinkten op een vluchtige basis waarbij na het drogen van de inkt er een onuitwisbare afdruk ontstaat op het papier. Bij digitaal printen wordt er niet met een drukinkt gewerkt maar met toner op basis van koolstof. Met behulp van hitte wordt deze toner op het papier gefixeerd, een proces dat omkeerbaar is.

Bij vellen offset wordt er gewerkt met grote vellen papier waarop in 1 drukgang tot wel zo'n 32 pagina's gedrukt worden. Bij het digitaal printen gaat het pagina voor pagina door de machine. Door deze andere techniek is digitaal printen vooral geschikt voor boeken met een lage oplage tot zo'n 200 exemplaren en met een korte levensduur (garenloos verlijmde afwerking). Het traditioneel gedrukte en afgewerkte boek is interessant bij oplagen van 200 exemplaren en meer. De technische levensduur van een genaaid boek is vele, vele decaden lang. Pagina's kunnen door de genaaide afwerking namelijk niet uit de rug loskomen, iets waar een garenloos boek vroeg of laat altijd last van zal krijgen.

Beide soorten van vermenigvuldigen hebben dus hun voor- en nadelen. Enkele daarvan zijn:

 

Offsetdruk Digitaal printen
aanloopkosten hoog laag
papierkeuze onbeperkt aantal soorten zeer beperkt
doordrukkosten zeer laag geen verschil tussen 1e exemplaar en doordrukexemplaren
oplagen tot 100 ex. zeer duur goedkoop
oplagen 100-200 ex. matig goedkoop
oplagen >200 ex. goedkoop duur
afwerkingsmogelijkheden genaaid (gebrocheerd of gebonden) garenloos verlijmd
nabestellingen garenloos
afwerkingsmogelijkheden genaaid (gebrocheerd of gebonden) garenloos

 

Genaaid gebrocheerd

De pagina's van een boek kunnen op verschillende manieren bij elkaar gehouden worden. Een van de meest bekende is het nietje in de rug bij dunne boekjes en tijdschriften. Bij boeken is dit vanwege de omvang niet meer bruikbaar. Een boek wordt normaliter in katernen gedrukt, d.w.z. in grote vellen waarop aan beide zijden 16 of 32 pagina's gedrukt worden. Door een ingenieuze wijze van vouwen komen de pagina's precies op volgorde te liggen. De pagina's worden in de rug door middel van een garensteek aan elkaar gezet, waarna de verschillende katernen van een boek eveneens door middel van garen aan elkaar gezet worden.
Een boek dat op deze wijze gemaakt is kan dan ook nooit pagina's verliezen doordat de pagina's om elkaar heen geslagen liggen!
Om het verder af te maken wordt het genaaide boekblok in een omslag gehangen, waarna dit door de driekantsnijder precies op maat wordt gesneden. Deze techniek is in principe bruikbaar voor alle papiersoorten.
Genaaid gebrocheerde boeken hebben een zeer lange levensduur en zijn bijzonder geschikt voor boeken, die bijvoorbeeld in een bibliotheek terecht komen of langdurig representatief moeten blijven.

Standaard worden alle boekproducties door Datawyse genaaid gebrocheerd afgeleverd.

Garenloos gebrocheerd

Bij de techniek van het garenloze boek worden de losse pagina's door middel van lijm in het omslag vastgezet. Deze techniek is eenvoudiger en daardoor ook voordeliger dan een genaaid boek. Het heeft echter ook flinke nadelen waardoor het enkel geadviseerd wordt voor boeken met een korte omlooptijd. Bij frequent gebruik van het boek, en zeker wanneer de rug geheel wordt opengevouwen, laten de geplakte pagina's namelijk nog weleens los.
Deze techniek is ook niet bruikbaar met alle papiersoorten. De lijm die de pagina's bij elkaar houdt dient namelijk goed aan het papier te hechten. Op gladde papiersoorten zoals MC papier hecht de lijm maar matig waardoor het risico van loslatende pagina's wordt vergroot. Hoe ruwer het papier hoe beter de hechting, hoe gladder het papier hoe slechter de hechting van de lijm. Deze afwerking wordt toegepast voor boeken die bijvoorbeeld slechts gedurende korte tijd gelezen/geraadpleegd worden.

TIP

Soms wordt de term 'garenlas' gebruikt. Dit is een gelijmd boek zònder garen. De term garenloos is hier dan ook beter op zijn plaats.

De papierkeuze:

houtvrij offset of houtvrij machine coated?

De twee meest gebruikte papiersoorten voor het drukken van boeken zijn Houtvrij Offset (HVO) en Houtvrij Machine Coated (MC). Beide papiersoorten zijn verkrijgbaar in diverse gramsgewichten variërend van 80 tot 115 grams en meer.
Het gramsgewicht van het papier bepaalt onder andere de stijfheid en de doorschijnendheid (=opaciteit) van het papier. HVO heeft een wat ruwe structuur, terwijl MC een gladde structuur heeft. MC papier is helder wit, terwijl hvo papier behalve wit ook in een creme-wit getinte uitvoering leverbaar is.

Indien u halftoonafbeeldingen (foto's) in uw proefschrift wilt opnemen, dan raden wij u MC papier aan. Op deze gladde papiersoort zijn foto's contrastrijker dan op de ruwere HVO papiersoorten.

Door een zwaardere papiersoort te kiezen neemt tevens de rugdikte van het boek toe.

De meest gebruikte gramsgewichten zijn 80, 90, 100 en 120 grams bij HVO en 90 of 115 grams bij MC papier.

Van hout en toch houtvrij papier?

Het is meestal ongewenst dat papier waarop een boek gedrukt wordt door veroudering vergeelt, zoals bijvoorbeeld krantenpapier. Dit vergelen vindt plaats onder de invloed van lucht wanneer het papier houthoudend is. Door gebruik te maken van uitsluitend houtvrije papiersoorten wordt veroudering en daarmee vergeling van het papier voorkomen en heeft uw boek een 'levenslange' houdbaarheid. Maar wat betekent houtvrij papier?
Hout is de belangrijkste grondstof voor papier. Nader bekeken is hout een verzameling van cellulosevezels en kit-stoffen. Door het hout een chemische behandeling te geven, worden de kit-stoffen verwijderd en blijven alleen nog maar de cellulosevezels over. Daardoor is dan geen sprake meer van hout maar van houtvrij papier.
In het recente verleden werd papier gemaakt op een wijze die zeer belastend was voor het milieu. De witte kleur werd bijvoorbeeld verkregen door het papier te bleken met chloormiddelen. De papiersoorten die Datawyse gebruikt voldoen echter aan de hoogste milieunormen die er momenteel zijn. Niet alleen het papier maar ook het hele verdere drukproces staat in het teken van een zo minimaal mogelijke belasting voor het milieu. Zo kunt u verzekerd zijn van een milieuvriendelijk en duurzaam eindprodukt.

Kartonsoorten voor het omslag

Voor het omslag wordt door Datawyse standaard gebruik gemaakt van 240 grams Invercote (een hoogwaardige sulfaatkarton). Deze kartonsoort is van zichzelf wit en heeft een glad, matglanzend oppervlak. Het leent zich uitstekend voor het drukken van gedetailleerde foto's en/of tekeningen in zwart of in een of meer kleuren. Hoewel het Invercote omslagkarton het meest gebruikt wordt, zijn andere soorten karton uiteraard ook mogelijk.

Nabehandeling omslag

Wij raden u aan het omslag een nabehandeling te laten ondergaan, omdat inkt op de duur beschadigen kan. Zo'n nabehandeling kan zijn een persvernis, waarbij een transparante inkt op het omslag wordt gedrukt, maar een veel betere bescherming biedt het lamineren. Bij het lamineren wordt een plastic-folie op het omslag aangebracht. Voor dit laminaat is een glanzend oppervlak, een mat en een linnenstructuur beschikbaar. Een nabehandeling wordt apart in rekening gebracht.